| Παρασκευή 10.04.15 | ||||||||||
 Aρνάκι με πατάτες στο φούρνο, σταθερή αξία! | ||||||||||
| ||||||||||
Παρασκευή 10 Απριλίου 2015
ΑΡΝΙ ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΟ
Σάββατο 4 Απριλίου 2015
Η ΘΕΡΙΝΗ ΩΡΑ
Ο Διονύσης Σιμόπουλος εξηγεί
Η ιστορία και η χρησιμότητα
της θερινής ώρας
Αθήνα
Στις τρεις τα ξημερώματα της Κυριακής, το ρολόι γυρίζει
μια ώρα μπροστά μεταφέροντας τον χρόνο σε θερινή…
διάσταση. Πότε καθιερώθηκε ο θεσμός της θερινής ώρας
στην Ελλάδα και ποιοι ήταν οι λόγοι πίσω από αυτό;
Ο επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου,
κ. Διονύσης Σιμόπουλος γυρίζει το ρολόι για λίγο πίσω
απαντώντας τα ερωτήματά μας.
«Ο θεσμός της θερινής ώρας καθιερώθηκε στην Ελλάδα
«Ο θεσμός της θερινής ώρας καθιερώθηκε στην Ελλάδα
στις αρχές της δεκαετίας του 1970 όταν τα οξυμένα
ενεργειακά προβλήματα μας ανάγκασαν να βρούμε
τρόπους εξοικονόμησης της ενέργειας. Σύμφωνα με αυτόν,
την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου προσθέτουμε μία
πλασματική ώρα στις κανονικές ώρες κάθε ωριαίας
ατράκτου την οποία αφαιρούμε και πάλι την τελευταία
Κυριακή του Οκτωβρίου. Έτσι, όταν έχουμε θερινή ώρα
ο Ήλιος δύει μία ώρα αργότερα - σύμφωνα με τα
διορθωμένα ρολόγια μας - οπότε ελαττώνεται και ο
χρόνος που περνάει ανάμεσα στην δύση του Ήλιου και
της ώρας που πάμε για ύπνο. Αυτό σημαίνει ότι
καταναλώνουμε λιγότερο ηλεκτρικό ρεύμα για τις
διάφορες δραστηριότητές μας απ’ ότι αν δεν αλλάζαμε
την ώρα» μας λέει ο κ. Σιμόπουλος.
Μελέτες που έχουν δείξει ότι στη διάρκεια της περιόδου
εφαρμογής της θερινής ώρας, οι θάνατοι των πεζών από
αυτοκινητικά δυστυχήματα ελαττώνονται κατά περίπου
τέσσερις φορές. «Παρατηρείται λοιπόν, ότι πέρα από την
εξοικονόμηση ενέργειας από την ιδέα της αλλαγής της
ώρας, που για πρώτη φορά είχε εισηγηθεί ο Βενιαμίν
Φραγκλίνος το 1784, υπάρχουν και άλλα κοινωνικά οφέλη».
Το ηλιακό ρολόι
«Το ίδιο συμβαίνει και το πρωί - σε μικρότερο βαθμό
βέβαια - αφού ακόμη και με την προσθήκη της μίας
ώρας η ανατολή του Ήλιου συμβαίνει τους θερινούς
μήνες όλο και πιο νωρίς οπότε και το πρωινό εγερτήριο
έρχεται, έτσι κι αλλιώς, μετά την ανατολή του Ήλιου.
Από την άλλη πλευρά, κατά τους χειμερινούς μήνες δεν
υπάρχει καμία διαφορά στην κατανάλωση του ηλεκτρικού
γιατί απλούστατα ο Ήλιος δύει πολύ νωρίτερα και
ανατέλλει πολύ αργότερα, οπότε δεν έχουμε καμία
εξοικονόμηση ενέργειας με την πλασματική προσθήκη
της μίας ώρας στα ρολόγια μας».
βέβαια - αφού ακόμη και με την προσθήκη της μίας
ώρας η ανατολή του Ήλιου συμβαίνει τους θερινούς
μήνες όλο και πιο νωρίς οπότε και το πρωινό εγερτήριο
έρχεται, έτσι κι αλλιώς, μετά την ανατολή του Ήλιου.
Από την άλλη πλευρά, κατά τους χειμερινούς μήνες δεν
υπάρχει καμία διαφορά στην κατανάλωση του ηλεκτρικού
γιατί απλούστατα ο Ήλιος δύει πολύ νωρίτερα και
ανατέλλει πολύ αργότερα, οπότε δεν έχουμε καμία
εξοικονόμηση ενέργειας με την πλασματική προσθήκη
της μίας ώρας στα ρολόγια μας».
Μελέτες που έχουν δείξει ότι στη διάρκεια της περιόδου
εφαρμογής της θερινής ώρας, οι θάνατοι των πεζών από
αυτοκινητικά δυστυχήματα ελαττώνονται κατά περίπου
τέσσερις φορές. «Παρατηρείται λοιπόν, ότι πέρα από την
εξοικονόμηση ενέργειας από την ιδέα της αλλαγής της
ώρας, που για πρώτη φορά είχε εισηγηθεί ο Βενιαμίν
Φραγκλίνος το 1784, υπάρχουν και άλλα κοινωνικά οφέλη».
Σύμφωνα με τον κ. Σιμόπουλο, στην Βρετανία την πρώτη
σοβαρή εισήγηση για την θεσμοθέτηση της θερινής ώρας
είχε κάνει ο λονδρέζος κατασκευαστής κτιρίων
Γουίλιαμ Γουίλετ, το 1907 που οδήγησε το βρετανικό
κοινοβούλιο να συζητήσει την εφαρμογή της πρότασης
του το 1909.
σοβαρή εισήγηση για την θεσμοθέτηση της θερινής ώρας
είχε κάνει ο λονδρέζος κατασκευαστής κτιρίων
Γουίλιαμ Γουίλετ, το 1907 που οδήγησε το βρετανικό
κοινοβούλιο να συζητήσει την εφαρμογή της πρότασης
του το 1909.
Η θερινή ώρα εφαρμόστηκε τελικά στη Βρετανία το 1916,
έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Γουίλετ. Κατά τη διάρκεια
του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η αλλαγή της ώρας εφαρμόστηκε
με την προσθήκη δύο ωρών το καλοκαίρι και μίας ώρας
τον χειμώνα με αποτέλεσμα την μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας.
έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Γουίλετ. Κατά τη διάρκεια
του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η αλλαγή της ώρας εφαρμόστηκε
με την προσθήκη δύο ωρών το καλοκαίρι και μίας ώρας
τον χειμώνα με αποτέλεσμα την μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας.
«Όλα αυτά όμως σημαίνουν ότι αύριο, την τελευταία Κυριακή
του Μαρτίου, η ημέρα δεν θα έχει διάρκεια 24 ωρών αλλά
μόνο 23 ώρες, αν και την ώρα που θα “χάσουμε” αύριο
θα την προσθέσουμε την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου
οπότε η ημέρα εκείνη θα έχει διάρκεια 25 ωρών» εξηγεί
ο κ. Σιμόπουλος.
του Μαρτίου, η ημέρα δεν θα έχει διάρκεια 24 ωρών αλλά
μόνο 23 ώρες, αν και την ώρα που θα “χάσουμε” αύριο
θα την προσθέσουμε την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου
οπότε η ημέρα εκείνη θα έχει διάρκεια 25 ωρών» εξηγεί
ο κ. Σιμόπουλος.
Η ιστορία του 24ώρου
Ο διαχωρισμός της ημέρας σε 24 ώρες, σύμφωνα με τον
ίδιο οφείλεται στους Βαβυλώνιους καθώς πίστευαν ότι
επρόκειτο για έναν «όμορφο» αριθμό μπορούσε να διαιρεθεί
ακριβώς με επτά άλλους αριθμούς:
το 1, το 2, το 3, το 4, το 6, το 8 και το 12.
ίδιο οφείλεται στους Βαβυλώνιους καθώς πίστευαν ότι
επρόκειτο για έναν «όμορφο» αριθμό μπορούσε να διαιρεθεί
ακριβώς με επτά άλλους αριθμούς:
το 1, το 2, το 3, το 4, το 6, το 8 και το 12.
«Για τους Βαβυλώνιους, ο αριθμός 24 θεωρούνταν “μαγικός”
που συνέπιπτε με τον συνολικό αριθμό των επτά
“πλανητών αστέρων” του ουρανού: του Ήλιου, της Σελήνης,
και των ορατών με γυμνό μάτι (πραγματικών) πλανητών
Ερμή, Αφροδίτης, Άρη, Δία και Κρόνου. Η υποδιαίρεση λοιπόν
της ημέρας σε ώρες - όπως και οι ημέρες της εβδομάδας που
πήραν τις ονομασίες τους από τους 7 ορατούς με γυμνό μάτι
“πλανήτες” - είναι ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα που έχει τις
ρίζες του στο δωδεκαδικό σύστημα των Χαλδαίων».
που συνέπιπτε με τον συνολικό αριθμό των επτά
“πλανητών αστέρων” του ουρανού: του Ήλιου, της Σελήνης,
και των ορατών με γυμνό μάτι (πραγματικών) πλανητών
Ερμή, Αφροδίτης, Άρη, Δία και Κρόνου. Η υποδιαίρεση λοιπόν
της ημέρας σε ώρες - όπως και οι ημέρες της εβδομάδας που
πήραν τις ονομασίες τους από τους 7 ορατούς με γυμνό μάτι
“πλανήτες” - είναι ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα που έχει τις
ρίζες του στο δωδεκαδικό σύστημα των Χαλδαίων».
«Η διάρκεια της ημέρας μάλιστα δεν είναι καθόλου αυθαίρετη
και βασίζεται στην καθημερινή κίνηση που κάνει ο Ήλιος από
την Ανατολή προς τη Δύση, και είναι αποτέλεσμα της
περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά της. Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο το γεγονός ότι ένα αντικείμενο που ζυγίζει
έξι εξάκις εκατομμύρια τόνους περιστρέφεται ακριβώς σαν
ένας τεράστιος τροχός με σταθερή ταχύτητα. Παρ' όλα αυτά,
σήμερα για την ακριβή μέτρηση του χρόνου βασιζόμαστε στις
παλινδρομικές κινήσεις των ατόμων για να κατασκευάσουμε
τα πιο ακριβή ρολόγια που “χάνουν” μόλις ένα δευτερόλεπτο
σε 10.000 χρόνια» προσθέτει ο κ. Σιμόπουλος.
και βασίζεται στην καθημερινή κίνηση που κάνει ο Ήλιος από
την Ανατολή προς τη Δύση, και είναι αποτέλεσμα της
περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά της. Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο το γεγονός ότι ένα αντικείμενο που ζυγίζει
έξι εξάκις εκατομμύρια τόνους περιστρέφεται ακριβώς σαν
ένας τεράστιος τροχός με σταθερή ταχύτητα. Παρ' όλα αυτά,
σήμερα για την ακριβή μέτρηση του χρόνου βασιζόμαστε στις
παλινδρομικές κινήσεις των ατόμων για να κατασκευάσουμε
τα πιο ακριβή ρολόγια που “χάνουν” μόλις ένα δευτερόλεπτο
σε 10.000 χρόνια» προσθέτει ο κ. Σιμόπουλος.
Το ηλιακό ρολόι
Μια πλήρης περιστροφή της Γης μπορεί να μετρηθεί και
με την απλή τοποθέτηση ενός ραβδιού στο χώμα.
Αυτός ήταν πραγματικά και ο τρόπος με τον οποίο ο
άνθρωπος επί αιώνες μετρούσε το χρόνο. Είναι η μέθοδος
του ηλιακού ρολογιού, που όμως σύμφωνα με τον
αστρονόμο, παρουσιάζει ορισμένα προβλήματα.
με την απλή τοποθέτηση ενός ραβδιού στο χώμα.
Αυτός ήταν πραγματικά και ο τρόπος με τον οποίο ο
άνθρωπος επί αιώνες μετρούσε το χρόνο. Είναι η μέθοδος
του ηλιακού ρολογιού, που όμως σύμφωνα με τον
αστρονόμο, παρουσιάζει ορισμένα προβλήματα.
«Αυτό συμβαίνει γιατί το ηλιακό ρολόι δε μετράει μία
μόνο κίνηση της Γης, αλλά δύο, ή μάλλον τη διαφορά
μεταξύ της περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά
της και της περιφοράς της γύρω από τον Ήλιο.
Και ενώ η πρώτη κίνηση (η περιστροφή) είναι στην
ουσία σταθερή, η δεύτερη (η περιφορά) δεν είναι.
Συνεπώς και η διαφορά τους δεν είναι σταθερή ολόκληρο
το έτος γεγονός που σχετίζεται με την ταχύτητα με την
οποία τρέχει η Γη γύρω από τον Ήλιο. Γιατί η ταχύτητα με
την οποία κινείται ένας πλανήτης γύρω από τον Ήλιο
καθορίζεται αυστηρά από την απόσταση που έχει από αυτόν.
Όσο πιο κοντά στον Ήλιο βρίσκεται, τόσο πιο γρήγορα
κινείται, και όσο πιο μακριά τόσο πιο αργά».
μόνο κίνηση της Γης, αλλά δύο, ή μάλλον τη διαφορά
μεταξύ της περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά
της και της περιφοράς της γύρω από τον Ήλιο.
Και ενώ η πρώτη κίνηση (η περιστροφή) είναι στην
ουσία σταθερή, η δεύτερη (η περιφορά) δεν είναι.
Συνεπώς και η διαφορά τους δεν είναι σταθερή ολόκληρο
το έτος γεγονός που σχετίζεται με την ταχύτητα με την
οποία τρέχει η Γη γύρω από τον Ήλιο. Γιατί η ταχύτητα με
την οποία κινείται ένας πλανήτης γύρω από τον Ήλιο
καθορίζεται αυστηρά από την απόσταση που έχει από αυτόν.
Όσο πιο κοντά στον Ήλιο βρίσκεται, τόσο πιο γρήγορα
κινείται, και όσο πιο μακριά τόσο πιο αργά».
«Το ίδιο συμβαίνει και με τη Γη, της οποίας η τροχιά γύρω
από τον Ήλιο δεν είναι ένας τέλειος κύκλος αλλά μία έλλειψη.
Γι' αυτό και η απόσταση της Γης από τον Ήλιο στη διάρκεια
του έτους δεν είναι σταθερή αλλά κυμαίνεται από 147 έως
152 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Η Γη φτάνει στην πλησιέστερη
απόστασή της από τον Ήλιο, που ονομάζεται "περιήλιο",
στις αρχές Ιανουαρίου, και στην πιο απομακρυσμένη της
απόσταση, που ονομάζεται "αφήλιο", στις αρχές Ιουλίου.
Καθώς λοιπόν η Γη πλησιάζει τον Ήλιο η τροχιακή της
ταχύτητα αυξάνει έτσι ώστε στο περιήλιό της η ταχύτητα
περιφοράς της γύρω από τον Ήλιο φτάνει περίπου τα 31
χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (112.000 χλμ. την ώρα).
Καθώς όμως η Γη απομακρύνεται από τον Ήλιο, την άνοιξη
και το καλοκαίρι, η ταχύτητά της ελαττώνεται και στο
αφήλιο φτάνει περίπου τα 28 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο
(101.000 χλμ. την ώρα)» αναφέρει ο κ. Σιμόπουλος.
από τον Ήλιο δεν είναι ένας τέλειος κύκλος αλλά μία έλλειψη.
Γι' αυτό και η απόσταση της Γης από τον Ήλιο στη διάρκεια
του έτους δεν είναι σταθερή αλλά κυμαίνεται από 147 έως
152 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Η Γη φτάνει στην πλησιέστερη
απόστασή της από τον Ήλιο, που ονομάζεται "περιήλιο",
στις αρχές Ιανουαρίου, και στην πιο απομακρυσμένη της
απόσταση, που ονομάζεται "αφήλιο", στις αρχές Ιουλίου.
Καθώς λοιπόν η Γη πλησιάζει τον Ήλιο η τροχιακή της
ταχύτητα αυξάνει έτσι ώστε στο περιήλιό της η ταχύτητα
περιφοράς της γύρω από τον Ήλιο φτάνει περίπου τα 31
χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (112.000 χλμ. την ώρα).
Καθώς όμως η Γη απομακρύνεται από τον Ήλιο, την άνοιξη
και το καλοκαίρι, η ταχύτητά της ελαττώνεται και στο
αφήλιο φτάνει περίπου τα 28 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο
(101.000 χλμ. την ώρα)» αναφέρει ο κ. Σιμόπουλος.
 |
| Προσθήκη λεζάντας |
Το γεγονός αυτό, κατά τον ειδικό, επηρεάζει τον χρόνο
που απαιτείται ανάμεσα σε δύο διαδοχικά περάσματα του
Ήλιου από το Μεσημβρινό, από δύο δηλαδή διαδοχικά
μεσημέρια.
που απαιτείται ανάμεσα σε δύο διαδοχικά περάσματα του
Ήλιου από το Μεσημβρινό, από δύο δηλαδή διαδοχικά
μεσημέρια.
«Γι’ αυτό, όσο κι αν φαίνεται απίστευτο, η λύση του
προβλήματος είναι η "εφεύρεση" ενός φανταστικού Ήλιου
που δεν επηρεάζεται από την τροχιακή ταχύτητα της Γης.
Ο φανταστικός αυτός Ήλιος ονομάζεται "μέσος Ήλιος" και η
ημέρα όπως έχει οριστεί σήμερα βασίζεται σ’ αυτόν τον μέσο
Ήλιο, γι' αυτό και ονομάζεται "μέση ηλιακή ημέρα"».
προβλήματος είναι η "εφεύρεση" ενός φανταστικού Ήλιου
που δεν επηρεάζεται από την τροχιακή ταχύτητα της Γης.
Ο φανταστικός αυτός Ήλιος ονομάζεται "μέσος Ήλιος" και η
ημέρα όπως έχει οριστεί σήμερα βασίζεται σ’ αυτόν τον μέσο
Ήλιο, γι' αυτό και ονομάζεται "μέση ηλιακή ημέρα"».
«Ο πραγματικός ή αληθινός Ήλιος, στη διάρκεια ενός έτους,
φτάνει να είναι καθυστερημένος στο ημερήσιο ραντεβού
του με το Μεσημβρινό, ή ακόμη και να προτρέχει αυτού,
έως και κατά 16 λεπτά. Η διαφοροποίηση αυτή είναι κάθε
χρόνο η ίδια για κάθε συγκεκριμένη ημερομηνία του έτους,
και ονομάζεται εξίσωση του χρόνου. Έτσι αν κατά τη
διάρκεια ενός έτους φωτογραφίζαμε τον Ήλιο το μεσημέρι,
με μια φωτογραφική μηχανή που παραμένει στημένη στην
ίδια πάντα θέση και αποτυπώναμε τις εικόνες αυτές πάνω
στην ίδια φωτογραφική πλάκα, οι διαδοχικές εικόνες του
Ήλιου θα σχημάτιζαν ένα παράξενο σχήμα με την μορφή
του αριθμού οκτώ. Το ίδιο σχήμα το βλέπουμε μερικές φορές
αποτυπωμένο στις επιτραπέζιες γήινες σφαίρες, τοποθετημένο
στη μέση περίπου του Ειρηνικού ωκεανού. Το σχήμα αυτό
ονομάζεται “ανάλημμα” και δεν είναι παρά η θέση του Ήλιου,
σε σχέση με το Μεσημβρινό, τα “μεσημέρια” των μέσων
ηλιακών ημερών. Είναι, δηλαδή, η γραφική αναπαράσταση
της εξίσωσης του χρόνου πάνω στον ουρανό.
Στη διάρκεια ενός έτους, ο αληθινός Ήλιος συμπίπτει με
το μέσο Ήλιο μόνο 4 φορές:
στις 26 Δεκεμβρίου, στις 16 Απριλίου, στις 14 Ιουνίου,
και στις 2 Σεπτεμβρίου. Όλες τις άλλες ημερομηνίες ο
αληθινός ηλιακός χρόνος είναι είτε μεγαλύτερος είτε
μικρότερος του μέσου ηλιακού χρόνου» εξηγεί ο κ. Σιμόπουλος.
φτάνει να είναι καθυστερημένος στο ημερήσιο ραντεβού
του με το Μεσημβρινό, ή ακόμη και να προτρέχει αυτού,
έως και κατά 16 λεπτά. Η διαφοροποίηση αυτή είναι κάθε
χρόνο η ίδια για κάθε συγκεκριμένη ημερομηνία του έτους,
και ονομάζεται εξίσωση του χρόνου. Έτσι αν κατά τη
διάρκεια ενός έτους φωτογραφίζαμε τον Ήλιο το μεσημέρι,
με μια φωτογραφική μηχανή που παραμένει στημένη στην
ίδια πάντα θέση και αποτυπώναμε τις εικόνες αυτές πάνω
στην ίδια φωτογραφική πλάκα, οι διαδοχικές εικόνες του
Ήλιου θα σχημάτιζαν ένα παράξενο σχήμα με την μορφή
του αριθμού οκτώ. Το ίδιο σχήμα το βλέπουμε μερικές φορές
αποτυπωμένο στις επιτραπέζιες γήινες σφαίρες, τοποθετημένο
στη μέση περίπου του Ειρηνικού ωκεανού. Το σχήμα αυτό
ονομάζεται “ανάλημμα” και δεν είναι παρά η θέση του Ήλιου,
σε σχέση με το Μεσημβρινό, τα “μεσημέρια” των μέσων
ηλιακών ημερών. Είναι, δηλαδή, η γραφική αναπαράσταση
της εξίσωσης του χρόνου πάνω στον ουρανό.
Στη διάρκεια ενός έτους, ο αληθινός Ήλιος συμπίπτει με
το μέσο Ήλιο μόνο 4 φορές:
στις 26 Δεκεμβρίου, στις 16 Απριλίου, στις 14 Ιουνίου,
και στις 2 Σεπτεμβρίου. Όλες τις άλλες ημερομηνίες ο
αληθινός ηλιακός χρόνος είναι είτε μεγαλύτερος είτε
μικρότερος του μέσου ηλιακού χρόνου» εξηγεί ο κ. Σιμόπουλος.
Για να αποφευχθούν λοιπόν τα διάφορα μπερδέματα στις
μικρές αποστάσεις έχουν καθιερωθεί διεθνώς οι λεγόμενες
ωριαίες άτρακτοι. «Κάθε μία τέτοια άτρακτος ή ζώνη, έχει
πλάτος 15 μοιρών, αν και μερικές φορές είναι ακανόνιστες
και διορθώνονται για πρακτικούς λόγους σύμφωνα με τα
σύνορα μιας χώρας. Έτσι ο χρόνος μέσα σε ολόκληρη τη
ζώνη θεωρείται ότι ισοδυναμεί με το μέσο τοπικό ηλιακό
χρόνο του κέντρου της ζώνης. Ένα μηχανικό λοιπόν ρολόι
δε μετράει τον μέσο ηλιακό χρόνο, αλλά εντοπίζει τον
χρόνο που έχουμε κοινά αποδεχτεί και καθιερώσει με βάση
την συνεχή εναλλαγή νύχτας και ημέρας»…
μικρές αποστάσεις έχουν καθιερωθεί διεθνώς οι λεγόμενες
ωριαίες άτρακτοι. «Κάθε μία τέτοια άτρακτος ή ζώνη, έχει
πλάτος 15 μοιρών, αν και μερικές φορές είναι ακανόνιστες
και διορθώνονται για πρακτικούς λόγους σύμφωνα με τα
σύνορα μιας χώρας. Έτσι ο χρόνος μέσα σε ολόκληρη τη
ζώνη θεωρείται ότι ισοδυναμεί με το μέσο τοπικό ηλιακό
χρόνο του κέντρου της ζώνης. Ένα μηχανικό λοιπόν ρολόι
δε μετράει τον μέσο ηλιακό χρόνο, αλλά εντοπίζει τον
χρόνο που έχουμε κοινά αποδεχτεί και καθιερώσει με βάση
την συνεχή εναλλαγή νύχτας και ημέρας»…
Ειρήνη ΒενιούΒήμα Science
Παρασκευή 3 Απριλίου 2015
Παρασκευή 27 Μαρτίου 2015
ΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΣΤΑ ΣΚΑΤΑ
Πολύτιμα απόβλητα
Τα λύματα του υπονόμου «πραγματικό χρυσωρυχείο»
Ντένβερ, Κολοράντο
Ολόκληρες περιουσίες πέφτουν κάθε λίγο και λιγάκι στους
νεροχύτες, στους νιπτήρες και στις λεκάνες της τουαλέτας,
όταν τραβάμε το καζανάκι. Αντί να σκάβει κανείς τη γη για
να βρει χρυσό, θα μπορούσε να ψάχνει στους υπονόμους,
καθώς τα ανθρώπινα κόπρανα και λοιπά απόβλητα περιέχουν
χρυσό και άλλα πολύτιμα μέταλλα, τα οποία μάλιστα θα
μπορούσαν να είναι εκμεταλλεύσιμα όπως ένα κανονικό
χρυσωρυχείο.
νεροχύτες, στους νιπτήρες και στις λεκάνες της τουαλέτας,
όταν τραβάμε το καζανάκι. Αντί να σκάβει κανείς τη γη για
να βρει χρυσό, θα μπορούσε να ψάχνει στους υπονόμους,
καθώς τα ανθρώπινα κόπρανα και λοιπά απόβλητα περιέχουν
χρυσό και άλλα πολύτιμα μέταλλα, τα οποία μάλιστα θα
μπορούσαν να είναι εκμεταλλεύσιμα όπως ένα κανονικό
χρυσωρυχείο.
Οι έρευνες
Την εντυπωσιακή ανακοίνωση έκαναν επιστήμονες στο
συνέδριο της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας στο Ντένβερ,
οι οποίοι επί οκτώ χρόνια πραγματοποίησαν δειγματοληπτικές
έρευνες σε μονάδες βιολογικού καθαρισμού και έκαναν
μετά ανάλυση των δειγμάτων με ηλεκτρονικά μικροσκόπια.
Όπως είπαν, τα επίπεδα των πολύτιμων μετάλλων είναι
συγκρίσιμα με εκείνα που ανακαλύπτονται σε ορισμένα
μεταλλεία. Ενδεικτικά, ένα κιλό αποβλήτων των υπονόμων
περιέχει 0,4 μιλιγκράμ χρυσού, 28 μιλιγκράμ αργύρου,
638 μιλιγκράμ χαλκού και 49 μιλιγκράμ βαναδίου.
συνέδριο της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας στο Ντένβερ,
οι οποίοι επί οκτώ χρόνια πραγματοποίησαν δειγματοληπτικές
έρευνες σε μονάδες βιολογικού καθαρισμού και έκαναν
μετά ανάλυση των δειγμάτων με ηλεκτρονικά μικροσκόπια.
Όπως είπαν, τα επίπεδα των πολύτιμων μετάλλων είναι
συγκρίσιμα με εκείνα που ανακαλύπτονται σε ορισμένα
μεταλλεία. Ενδεικτικά, ένα κιλό αποβλήτων των υπονόμων
περιέχει 0,4 μιλιγκράμ χρυσού, 28 μιλιγκράμ αργύρου,
638 μιλιγκράμ χαλκού και 49 μιλιγκράμ βαναδίου.
Ερευνητές της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ, με
επικεφαλής την Κάθλιν Σμιθ, ανέφεραν ότι οι υπόνομοι
αποτελούν μια αναξιοποίητη μέχρι σήμερα πηγή μετάλλων
όπως ο χρυσός, η πλατίνα, ο άργυρος, ο χαλκός, το
παλλάδιο, το βανάδιο και άλλα σπάνια μέταλλα που
χρησιμοποιούνται σε υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και
άλλες ηλεκτρονικές συσκευές.
επικεφαλής την Κάθλιν Σμιθ, ανέφεραν ότι οι υπόνομοι
αποτελούν μια αναξιοποίητη μέχρι σήμερα πηγή μετάλλων
όπως ο χρυσός, η πλατίνα, ο άργυρος, ο χαλκός, το
παλλάδιο, το βανάδιο και άλλα σπάνια μέταλλα που
χρησιμοποιούνται σε υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και
άλλες ηλεκτρονικές συσκευές.
Όπως είπε η Κάθλιν Σμιθ, η προέλευση όλων αυτών των
μετάλλων είναι οτιδήποτε καταλήγει σε έναν υπόνομο,
μεταξύ των οποίων τα ανθρώπινα κόπρανα. Σύμφωνα με
πρόσφατες εκτιμήσεις άλλων ερευνητών του Πανεπιστημίου
της Αριζόνα, για τις ΗΠΑ τουλάχιστον, σε κάθε ένα
εκατομμύριο κατοίκων αντιστοιχούν πολύτιμα μέταλλα
αξίας έως 13 εκατομμυρίων δολαρίων που διατρέχουν
τους υπονόμους κάθε χρόνο.
μετάλλων είναι οτιδήποτε καταλήγει σε έναν υπόνομο,
μεταξύ των οποίων τα ανθρώπινα κόπρανα. Σύμφωνα με
πρόσφατες εκτιμήσεις άλλων ερευνητών του Πανεπιστημίου
της Αριζόνα, για τις ΗΠΑ τουλάχιστον, σε κάθε ένα
εκατομμύριο κατοίκων αντιστοιχούν πολύτιμα μέταλλα
αξίας έως 13 εκατομμυρίων δολαρίων που διατρέχουν
τους υπονόμους κάθε χρόνο.
Πού είναι ο θησαυρός
Όπως ανέφερε η επικεφαλής ερευνήτρια, «μέταλλα υπάρχουν
παντού: στα προϊόντα περιποίησης των μαλλιών
(σαμπουάν κ.λπ.), στα απορρυπαντικά, στα αποσμητικά, στα
αντηλιακά κ.α.», ιδίως όταν αυτά περιέχουν νανοσωματίδια
μετάλλων. Στο ερώτημα κατά πόσο τα ίδια τα κόπρανα
περιέχουν χρυσάφι, η απάντηση των αμερικανών ερευνητών
είναι ότι «δεν ξέρουμε με σιγουριά, αλλά δεν μπορούμε να το
αποκλείσουμε».
παντού: στα προϊόντα περιποίησης των μαλλιών
(σαμπουάν κ.λπ.), στα απορρυπαντικά, στα αποσμητικά, στα
αντηλιακά κ.α.», ιδίως όταν αυτά περιέχουν νανοσωματίδια
μετάλλων. Στο ερώτημα κατά πόσο τα ίδια τα κόπρανα
περιέχουν χρυσάφι, η απάντηση των αμερικανών ερευνητών
είναι ότι «δεν ξέρουμε με σιγουριά, αλλά δεν μπορούμε να το
αποκλείσουμε».
Η εφαρμογή μιας μεθόδου εξαγωγής χρυσού και άλλων μετάλλων
από τα απόβλητα στο μέλλον, θα βοηθούσε και στον περιορισμό
της ρύπανσης του περιβάλλοντος με τοξικές χημικές ουσίες, όπως
αυτές που χρησιμοποιούνται για την εξόρυξη του χρυσού από το
έδαφος. Μια μονάδα βιολογικού καθαρισμού στο Τόκιο έχει ήδη
ξεκινήσει πιλοτικά την εξαγωγή χρυσού και επιβεβαίωσε ότι βγάζει
ποσότητες του πολύτιμου μετάλλου που είναι ανάλογες
με εκείνες ορισμένων χρυσωρυχείων.
από τα απόβλητα στο μέλλον, θα βοηθούσε και στον περιορισμό
της ρύπανσης του περιβάλλοντος με τοξικές χημικές ουσίες, όπως
αυτές που χρησιμοποιούνται για την εξόρυξη του χρυσού από το
έδαφος. Μια μονάδα βιολογικού καθαρισμού στο Τόκιο έχει ήδη
ξεκινήσει πιλοτικά την εξαγωγή χρυσού και επιβεβαίωσε ότι βγάζει
ποσότητες του πολύτιμου μετάλλου που είναι ανάλογες
με εκείνες ορισμένων χρυσωρυχείων.
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΙΤΑΛΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΟ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΕΛΙΕΣ
Συναγερμός στην ΕΕ για βακτήριο που
καταστρέφει ελαιώνες
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε «απόλυτη επαγρύπνηση»
για ενδεχόμενη εξάπλωση ενός ξενόφερτου βακτηρίου που
προσβάλλει ελαιόδεντρα στη νότια Ιταλία, με αποτέλεσμα
να τεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μια περιοχή 2,4
εκατομμυρίων στρεμμάτων.
για ενδεχόμενη εξάπλωση ενός ξενόφερτου βακτηρίου που
προσβάλλει ελαιόδεντρα στη νότια Ιταλία, με αποτέλεσμα
να τεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μια περιοχή 2,4
εκατομμυρίων στρεμμάτων.
Το βακτήριο Xylella fastidiosa προέρχεται από τις ΗΠΑ και
πρωτοεμφανίστηκε στην περιοχή της Απουλίας στη νότια Ι
ταλία το 2013.
«Η εδραίωση του βακτηρίου και η εξάπλωσή του στην
Ευρώπη είναι πολύ πιθανή» προειδοποίησε τον Ιανουάριο
η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), κάνοντας
λόγο για «μείζονες επιπτώσεις» αν ο παθογόνος
μικροοργανισμός εξαπλωθεί σε άλλες χώρες της ΕΕ.
Εκτός από τα ελαιόδεντρα, ο εισβολέας προσβάλλει
δεκάδες ακόμα είδη φυτών, όπως αμπέλια, εσπεριδοειδή,
αμυγδαλιές και ροδακινιές, καθώς και καλλωπιστικά είδη
όπως η πικροδάφνη.
Το Χ. fastidiosa μεταδίδεται από έντομα που απομυζούν
το λεγόμενο ξύλωμα, τα αγγεία που μεταφέρουν νερό
από τις ρίζες στα φύλλα. Εγκαθίσταται στα αγγεία αυτά
και τα αποφράσσει, απονεκρώνοντας σταδιακά το φυτό.
Περίπου 1,1 εκατομμύρια ελαιόδεντρα, ή το 10% του
συνόλου, εκτιμάται ότι έχουν μολυνθεί στην Απουλία,
και η Επιτροπή συνιστά την προληπτική εκρίζωσή τους.
Η Ιταλία είναι σήμερα ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός
ελαιόλαδου μετά την Ισπανία, και το βακτήριο θα
μπορούσε να προκαλέσει μεγάλη οικονομική ζημιά.
Γαλλία, Ισπανία και Πορτογαλία ζητούν την
αυστηροποίηση των προληπτικών μέτρων, αναφέρει
το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Ο λιθουανός επίτροπος Υγείας της ΕΕ Βιτένις Αντριουκαΐτις
ανακοίνωσε ότι θα επισκεφθεί σύντομα την Ιταλία
προκειμένου να εξεταστεί η αποτελεσματικότητα των
μέτρων που λαμβάνονται για να σταματήσει η επιδημία.
Επιτροπή ειδικών που συστήθηκε από την ΕΕ θα
εξετάσει τη λήψη νέων μέτρων στην επόμενη
συνάντησή της το διήμερο 26-27 Μαρτίου.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, ευρωπαίοι
αξιωματούχοι κατηγορούν την Ιταλία ότι επιδείνωσε
την κατάσταση λόγω της απροθυμίας να ξεριζώσει
αιωνόβια άρρωστα δέντρα.
Μάλιστα η ιταλική περιβαλλοντική οργάνωση Peaclink
έστειλε επιστολή στον Αντριουκαΐτις με την οποία του
εφιστούσε την προσοχή για επιστημονικές μελέτες που
ενοχοποιούν έναν μύκητα για την επιδημία στους ελαιώνες,
αντί το X.festidiosa.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινδυνεύει να καταδικάσει σε
θάνατο ολόκληρο το οικοσύστημα της Απουλίας
βασιζόμενη στα αποτελέσματα ελέγχων οι οποίοι δεν
έχουν καν επιβεβαιώσει την παθογένεια του Xylella σε
αυτά τα δέντρα» υποστηρίζει η οργάνωση.
Newsroom ΔΟΛ
Δευτέρα 23 Μαρτίου 2015
ΕΛΛΑΔΑ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΙΑΣ
337% περισσότεροι φόροι
στους φτωχότερους Έλληνες
Σύμφωνα με έρευνα του Ιδρύματος Hans Böckler,
το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών στην Ελλάδα
της κρίσης μεγάλωσε δραματικά. Oι φτωχότεροι
επιβαρύνθηκαν φορολογικά κατά 337% ενώ οι εύποροι κατά 9%.
«Ελλάδα. Αλληλεγγύη και προσαρμογή στα χρόνια
της κρίσης» είναι ο τίτλος μακροσκελούς έρευνας που
εκπόνησαν ο ομότιμος καθηγητής Οικονομικών του
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην
υπουργός Τάσος Γιαννίτσης μαζί με τον αναπληρωτή
καθηγητή Αγροτικής Οικονομίας στο Γεωπονικό
Πανεπιστήμιο Αθηνών Σταύρο Ζωγραφάκη για λογαριασμό
του γερμανικού Ιδρύματος Μακροοικονομικών Μελετών
Hans Böckler.
Στόχος της έρευνας ήταν η μελέτη της επίδρασης της
κρίσης και των πολιτικών αντιμετώπισής της στη μείωση
των εισοδημάτων καθώς επίσης στην όξυνση των
φορολογικών και γενικότερα οικονομικών ανισοτήτων
στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την έρευνα, εξαιρετικά σημαντικές ήταν οι
διαφοροποιήσεις ως προς τις φορολογικές επιβαρύνσεις
που επιβλήθησαν κατά την περίοδο της κρίσης μεταξύ
πλουσιότερων και φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων.
Τα σκληρά μέτρα λιτότητας που επιβλήθηκαν στη χώρα,
η οποία ήταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας, είχαν ως
αποτέλεσμα την απότομη αύξηση της φτώχειας.
Όπως αναφέρει η έρευνα, το ονομαστικό ακαθάριστο
προϊόν των μέσων ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε
συνολικά μεταξύ 2008 και 2012 έως και κατά ένα τέταρτο,
ενώ οι μεγάλες αυτές μειώσεις οφείλονται κατά το ήμισυ
στις περικοπές μισθών.
Το βάρος της κρίσης έφεραν οι φτωχότεροι
Ιδιαίτερα επιβαρυμένα παρουσιάζονται, σύμφωνα με την
έρευνα, τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, τα οποία
αναγκάστηκαν να σηκώσουν το μεγαλύτερο φορολογικό
βάρος κατά την περίοδο της κρίσης.
Ειδικότερα, τα χαμηλότερα στρώματα αναγκάστηκαν να
υποστούν φορολογικές επιβαρύνσεις που αυξήθηκαν έως
και 337% σε σχέση με το παρελθόν. Αντίθετα, τα ανώτερα
οικονομικά στρώματα υπέστησαν περαιτέρω επιβαρύνσεις
της τάξεως μόλις του 9%. Σε απόλυτους αριθμούς, αν και
η φορολογική επιβάρυνση στα μη προνομιούχα νοικοκυριά
αυξήθηκε μόνο κατά κάποιες εκατοντάδες ευρώ, εντούτοις
συνοδεύτηκε από τις μαζικές μειώσεις σε μισθούς αλλά και
την αύξηση της ανεργίας.
Η έρευνα πηγαίνει όμως και ένα βήμα παραπέρα,
υπογραμμίζοντας ότι οι περικοπές που επιβλήθηκαν ήταν
πολύ πιο εκτεταμένες από ό,τι χρειαζόταν στην
πραγματικότητα για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας
της ελληνικής οικονομίας σε διεθνές επίπεδο.
Επιπλέον αναφορικά με τις μειώσεις μισθών η έρευνα
σημειώνει ότι αυτές ήταν πολύ πιο επίπονες στον ιδιωτικό
τομέα σε σχέση με τον δημόσιο. Σε πολλές μάλιστα
περιπτώσεις οι μειώσεις που αποφασίσθηκαν για μισθούς
του δημοσίου είτε δεν εφαρμόστηκαν ποτέ στην πράξη,
είτε αποσύρθηκαν, εν μέρει, λόγω δικαστικών αποφάσεων.
Η έρευνα αναφέρει επίσης ότι το 2012 ένα στα τρία
ελληνικά νοικοκυριά έπρεπε να αντεπεξέλθει στις
οικονομικές του υποχρεώσεις με ετήσιο εισόδημα περί
τα 7.000 ευρώ. Εντύπωση, τέλος, προκαλεί το γεγονός
ότι τα μη προνομιούχα νοικοκυριά έχασαν μέσα στην
κρίση το 86% του συνολικού τους εισοδήματος, ενώ οι
πιο εύπορες οικογένειες μόλις το 16% με 20%.
Ας σημειωθεί ότι στην έρευνα για λογαριασμό του Ι
δρύματος Hans Böckler αναλύθηκαν στοιχεία που
αφορούσαν 260.000 ελληνικά νοικοκυριά.
Hans Böckler Stiftung, Spiegel Online / Δήμητρα Κυρανούδη
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην
υπουργός Τάσος Γιαννίτσης μαζί με τον αναπληρωτή
καθηγητή Αγροτικής Οικονομίας στο Γεωπονικό
Πανεπιστήμιο Αθηνών Σταύρο Ζωγραφάκη για λογαριασμό
του γερμανικού Ιδρύματος Μακροοικονομικών Μελετών
Hans Böckler.
Στόχος της έρευνας ήταν η μελέτη της επίδρασης της
κρίσης και των πολιτικών αντιμετώπισής της στη μείωση
των εισοδημάτων καθώς επίσης στην όξυνση των
φορολογικών και γενικότερα οικονομικών ανισοτήτων
στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την έρευνα, εξαιρετικά σημαντικές ήταν οι
διαφοροποιήσεις ως προς τις φορολογικές επιβαρύνσεις
που επιβλήθησαν κατά την περίοδο της κρίσης μεταξύ
πλουσιότερων και φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων.
Τα σκληρά μέτρα λιτότητας που επιβλήθηκαν στη χώρα,
η οποία ήταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας, είχαν ως
αποτέλεσμα την απότομη αύξηση της φτώχειας.
Όπως αναφέρει η έρευνα, το ονομαστικό ακαθάριστο
προϊόν των μέσων ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε
συνολικά μεταξύ 2008 και 2012 έως και κατά ένα τέταρτο,
ενώ οι μεγάλες αυτές μειώσεις οφείλονται κατά το ήμισυ
στις περικοπές μισθών.
Το βάρος της κρίσης έφεραν οι φτωχότεροι
Ιδιαίτερα επιβαρυμένα παρουσιάζονται, σύμφωνα με την
έρευνα, τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, τα οποία
αναγκάστηκαν να σηκώσουν το μεγαλύτερο φορολογικό
βάρος κατά την περίοδο της κρίσης.
Ειδικότερα, τα χαμηλότερα στρώματα αναγκάστηκαν να
υποστούν φορολογικές επιβαρύνσεις που αυξήθηκαν έως
και 337% σε σχέση με το παρελθόν. Αντίθετα, τα ανώτερα
οικονομικά στρώματα υπέστησαν περαιτέρω επιβαρύνσεις
της τάξεως μόλις του 9%. Σε απόλυτους αριθμούς, αν και
η φορολογική επιβάρυνση στα μη προνομιούχα νοικοκυριά
αυξήθηκε μόνο κατά κάποιες εκατοντάδες ευρώ, εντούτοις
συνοδεύτηκε από τις μαζικές μειώσεις σε μισθούς αλλά και
την αύξηση της ανεργίας.
Η έρευνα πηγαίνει όμως και ένα βήμα παραπέρα,
υπογραμμίζοντας ότι οι περικοπές που επιβλήθηκαν ήταν
πολύ πιο εκτεταμένες από ό,τι χρειαζόταν στην
πραγματικότητα για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας
της ελληνικής οικονομίας σε διεθνές επίπεδο.
Επιπλέον αναφορικά με τις μειώσεις μισθών η έρευνα
σημειώνει ότι αυτές ήταν πολύ πιο επίπονες στον ιδιωτικό
τομέα σε σχέση με τον δημόσιο. Σε πολλές μάλιστα
περιπτώσεις οι μειώσεις που αποφασίσθηκαν για μισθούς
του δημοσίου είτε δεν εφαρμόστηκαν ποτέ στην πράξη,
είτε αποσύρθηκαν, εν μέρει, λόγω δικαστικών αποφάσεων.
Η έρευνα αναφέρει επίσης ότι το 2012 ένα στα τρία
ελληνικά νοικοκυριά έπρεπε να αντεπεξέλθει στις
οικονομικές του υποχρεώσεις με ετήσιο εισόδημα περί
τα 7.000 ευρώ. Εντύπωση, τέλος, προκαλεί το γεγονός
ότι τα μη προνομιούχα νοικοκυριά έχασαν μέσα στην
κρίση το 86% του συνολικού τους εισοδήματος, ενώ οι
πιο εύπορες οικογένειες μόλις το 16% με 20%.
Ας σημειωθεί ότι στην έρευνα για λογαριασμό του Ι
δρύματος Hans Böckler αναλύθηκαν στοιχεία που
αφορούσαν 260.000 ελληνικά νοικοκυριά.
Hans Böckler Stiftung, Spiegel Online / Δήμητρα Κυρανούδη
Τετάρτη 18 Μαρτίου 2015
ΟΙ ΔΙΔΥΜΟΙ ΠΥΡΓΟΙ ΤΗΣ ΕΚΤ
Οργή λαού κατά της λιτότητας και των...
Δίδυμων Πύργων της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη -
Επεισόδια, φωτιές, πετροπόλεμος και συλλήψεις
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)