ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ

 Είχε ένα θάνατο κοινό και θλιβερό πολύ και μια κηδεία σαν των πολλών ανθρώπων τις κηδείες

Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Φεβρουαρίου 2022 21:19

---

 Κοινοποίηση  Tweet

 Μια μέρα σαν σήμερα, 10 Φεβρουαρίου του 1975 η θάλασσα χάνει μιαν ένταση από την αρμύρα της κι από τη γοητεία της: Πεθαίνει ξαφνικά ο ποιητής Νίκος Καββαδίας από εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ο καλός συνάδελφος, δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός Γιώργος Βαϊλάκης έιχε γράψει στο «Έθνος»: «Κατά καιρούς τον έχουν αποκαλέσει ποιητή του ταξιδιού και της φυγής, του εξωτισμού και του κοσμοπολιτισμού, της θάλασσας και της περιπέτειας. Και, βέβαια, ο Νίκος Καββαδίας κατάφερε - όσο κανένας άλλος - να δημιουργήσει έναν σχεδόν παραισθητικό κόσμο γεμάτο με ανεμόσκαλες, καραβοφάναρα, πληρωμένους έρωτες, παράξενες ζωγραφιές κεντημένες στο κορμί, μεθύσια, καβγάδες, μαχαίρια, αρρώστιες τροπικές και βοτάνια για τον πυρετό, σμήνη πουλιών και λιμάνια σκοτεινά, μουσώνες, τρικυμίες, πληγές θανατερές, μπαρ του λιμανιού, καταγώγια και μπορντέλα.

 

Πίσω, όμως, από την κρούστα του εξωτισμού βρίσκεται μία εξαιρετικά προσεγμένη ποίηση με κρυμμένα νοήματα, με λέξεις αμφίσημες και αλληγορικές, με φωτοσκιάσεις εντάσεων και σιωπών η οποία οφείλει - ως ένα βαθμό - την αξία της στην αίσθηση του «χειροποίητου» που αφήνει στον αναγνώστη: ό,τι δηλαδή φαίνεται απλό και αυθόρμητο, εμπεριέχει την περισυλλογή, τη δοκιμασία και την προσπάθεια. Αλλά και ένα αξεδιάλυτο μυστήριο και μία σκοτεινή γοητεία που ναρκώνει.

Σε κάθε περίπτωση, η προσωπικότητα του Καββαδία είναι εκείνη που πρωτίστως καθιστά την ποίησή του τόσο σαγηνευτική. Έτσι, η έμφυτη επιθυμία του για περιπλάνηση, μαζί με έναν αθεράπευτα συναισθηματικό ρομαντισμό και μία λεπτή διαπεραστική θλίψη, θα αποτυπωθούν -ήδη από τα πρώτα του ποιήματα- με μια ασυνήθιστη ωριμότητα. Η προστυχιά των λιμανιών, η ζαλιστική μυρωδιά των μπορντέλων, η βασανιστική υγρασία, οι σκοτεινές διαδρομές των περιθωριακών και καταδικασμένων, η ενοχή, η φθορά, η περιπλάνηση: Όλα αυτά θα αποτελούσαν για τον ονειροπόλο ασυρματιστή των καραβιών, τις βιωματικές και - κατ’ επέκτασιν - ποιητικές του πρώτες ύλες. Μόλις στα 23 του χρόνια, ο Καββαδίας θα εκδώσει την πρώτη ποιητική συλλογή του: «Μαραμπού». Η επιτυχία ήρθε χωρίς καθυστέρηση. Θα ακολουθήσει το «Πούσι», το μυθιστόρημά του «Βάρδια» και το τελευταίο βιβλίο με ποιήματά του, το «Τραβέρσο», που θα κυκλοφορήσει δύο μήνες μετά το θάνατό του.

Αξεδιάλυτο μείγμα εμπειριών

Η περίπτωση Καββαδία παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον, αφού η ζωή και το έργο του αποτελούν ένα αξεδιάλυτο μείγμα εμπειριών και επινοήσεων, με τις ναυτικές ιστορίες που παρατίθενται να αποδίδουν θαυμαστά τα ανθρώπινα ψυχικά τοπία σε συνθήκες τυχοδιωκτισμού, μέθης, πορνείας, σύφιλης και θανάτου.
Πίσω, ωστόσο, από την επίφαση της παρακμής και της φυγής, για τον Καββαδία υπάρχει ο άνθρωπος, η μεγάλη περιπέτεια της ύπαρξης. Και εδώ, ακριβώς, είναι που πρωτοτύπησε: Κατάφερε να σκιαγραφήσει - με αδρές γραμμές - μοναχικές ανθρώπινες μορφές σε ακραίες καταστάσεις απελπισίας, απομόνωσης, μελαγχολίας, παροξυσμού και -εν τέλει- ενός πάθους έξω από τα όρια του πολιτισμού, εκεί που κυριαρχούν οι φυσικές δυνάμεις και τα ένστικτα».

Ο Νίκος Καββαδίας είχε γεννηθεί στις 11 Ιανουαρίου του 1910 στο Χαρμπίν της Μαντζουρίας. Ο πατέρας του, Χαρίλαος, είχε τη ρωσική υπηκοότητα και διατηρούσε επιχείρηση εισαγωγών - εξαγωγών. Η μητέρα του, Δωροθέα, ήταν κεφαλλονίτικης καταγωγής. Σε ηλικία τεσσάρων ετών, η οικογένειά του επέστρεψε στην Κεφαλονιά και το 1921 μετακόμισε στον Πειραιά, όπου τελείωσε το Δημοτικό και το εξατάξιο Γυμνάσιο. Το 1928 έδωσε εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή, αλλά την ίδια χρονιά αρρώστησεβαριά ο πατέρας του και αναγκάστηκε να εργαστεί. Για μερικούς μήνες δούλεψε σε ναυτικό γραφείο, κρατώντας τα λογιστικά βιβλία, και τον επόμενο χρόνο, αμέσως μετά το θάνατο του πατέρα του, μπαρκάρει ναύτης σε φορτηγό.

Το 1939 παίρνει το δίπλωμα ασυρματιστή, αν και αρχικά ήθελε να γίνει καπετάνιος. Ακολουθεί ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, πηγαίνει στρατιώτης στην Αλβανία και στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής μένει ξέμπαρκος στην Αθήνα. Ξαναμπαρκάρει το 1944 και ταξιδεύει αδιάκοπα ως ασυρματιστής σ’ όλο τον κόσμο. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκε στο ΕΑΜ. Μέσω του ΕΑΜ Λογοτεχνών γνωρίστηκε με πολλούς πνευματικούς ανθρώπους της εποχής. Το 1943 έγινε μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών. Σε αυτή την περίοδο αρχίζει τα γράφει τα αντιστασιακά του ποιήματα, τα οποία έχουν καθαρά πολιτικό περιεχόμενο.

Ο θάνατος που τον τρόμαζε...

Ο Νίκος Καββαδίας δεν γλύτωσε από αυτό που τον τρόμαζε περισσότερο: «Κι εγώ που τόσο επόθησα μια μέρα να ταφώ σε κάποια θάλασσα βαθιά στις μακρινές Ινδίες, θα ‘χω ένα θάνατο κοινό και θλιβερό πολύ και μια κηδεία σαν των πολλών ανθρώπων τις κηδείες»…

Όταν έπαθε το εγκεφαλικό επεισόδιο ανήμερα του Αγίου Χαραλάμπους το βράδυ πρόλαβε να πει στην αδερφή του; «Αυτό που φοβόμουνα έγινε, πεθαίνω στη στεριά ενώ ήθελα να πεθάνω στη θάλασσα και να με ρίξουν στο νερό»...

Ο άνεμος κλαίει. Σκυλί στα λυσσιακά του. Γειά χαρά, στεριά, κι αντίο, μαστέλο. Γλίστρησε η ψυχή μας από κάτου, έχει και στην κόλαση μπορντέλο.

Πηγή: ethnos.gr

4ΣΦΑΙΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ JOHN LENNON

Τον πυροβόλησε πισώπλατα πέντε φορές. Οι τέσσερις σφαίρες βρήκαν το στόχο τους, τραυματίζοντας τον 40χρονο Τζον Λένον θανάσιμα. Απολύτως ήρεμος, ο 25χρονος Αμερικανός Μαρκ Ντέιβιντ Τσάπμαν παρέμεινε στον τόπο του εγκλήματος, έβγαλε το παλτό του και περίμενε την αστυνομία να τον συλλάβει.

Ήταν 8 Δεκεμβρίου 1980, λίγα λεπτά πριν από τις 11 το βράδυ, στη Νέα Υόρκη. Ο Λένονεπέστρεφε στο σπίτι του με τη σύζυγό του Γιόκο Όνο, έπειτα από την ηχογράφηση του προφητικού Walking on Thin Ice για τον επόμενο δίσκο του στο Record Plant Studio.

Έξω από το διαμέρισμα του κτιρίου Ντακότα στη δυτική συνοικία του Μανχάταν και απέναντι από το Σέντραλ Πάρκ, τον περίμενε ο Μαρκ Τσάπμαν, o άνθρωπος που έμελλε να μείνει στην ιστορία ως ο δολοφόνος του Λένον.

Οι δικηγόροι που ανέλαβαν την υπεράσπισή του ισχυρίστηκαν ότι έπασχε από ψυχική διαταραχή και -βασιζόμενοι σε μαρτυρίες γιατρών- ότι βρισκόταν σε παραλήρημα όταν διέπραξε το έγκλημα.

Διαβάστε επίσης: «John Lennon & Yoko Ono: η τελευταία συνέντευξη» του Ντέιβιντ Σεφ

Το 2004 ωστόσο, ο Τσάπμαν ομολόγησε πως ένας από τους λόγους που τον ώθησαν στην εγκληματική αυτή ενέργεια ήταν η επιθυμία του να προβληθεί, καθώς ένιωθε πως μέχρι τότε ήταν ασήμαντος. Καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη με όρο την παροχή ψυχιατρικής φροντίδας. Ο 62χρονος πλέον, Τσάπμαν βρίσκεται στη φυλακή από το 1981, παρά τις εκστρατείες για την αποφυλάκισή του και τις εννέα εφέσεις που έχει ασκήσει.

Λίγες ώρες μετά τη δολοφονία, στην είσοδο του κτιρίου Ντακότα

Τα στοιχεία της κατάθεσής του που διέρρευσαν χρόνια αργότερα στον βρετανικό Τύπο είναι συγκλονιστικά: «Δεν ήταν αφελές ούτε παρορμητικό. Ήταν ένα απολύτως προσχεδιασμένο έγκλημα […] Το είχα σκεφτεί πάρα πολύ καλά, το προετοίμαζα για καιρό. Τρεις μήνες πριν τη δολοφονία, είχα επισκεφτεί το κτίριο όπου βρισκόταν το διαμέρισμά του στο Ντακότα για να ελέγξω τον χώρο. Τόσο αποφασισμένος ήμουν να διαπράξω το έγκλημα […] Προσπαθούσα να κάνω θετικές σκέψεις στη ζωή μου, αλλά έπαθα κατάθλιψη. Έπινα κι απομονώθηκα από τον εαυτό μου, την οικογένεια μου. Είχα τάσεις αυτοκτονίας κι ίσως αυτός ήταν ακόμα ένας λόγος που έφτασα στην απόφαση να σκοτώσω κάποιον. Ίσως απλώς ήθελα να τελειώσουν όλα για μένα. Για άλλη μια φορά θέλω να πω ότι δεν ψάχνω για δικαιολογίες. Ήμουν εκεί, το έκανα, θα μπορούσα να κάνω μεταβολή και να φύγω, όμως είχα κάνει την επιλογή μου. Η λάμψη της δόξας ήταν εκεί. Δεν μπόρεσα να της αντισταθώ. Η αυτοεκτίμησή μου ήταν πληγωμένη. Έψαχνα να βρω διέξοδο…» 

Ο δολοφόνος του Λένον

Ο Τσάπμαν είχε πλησιάσει τον Λένον νωρίτερα την ίδια ημέρα ζητώντας του αυτόγραφο.

Στα χέρια του κρατούσε ένα αντίτυπο του δίσκου Double Fantasy στο εξώφυλλο του οποίου του ζήτησε να υπογράψει, ένα αντίτυπο του μυθιστορήματος «Ο Φύλακας στη Σίκαλη» του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ (με το οποίο ο Τσάπμαν είχε εμμονή) και κασέτες με τραγούδια των Beatles. Δεν ήταν ο μόνος.

Ο Λένον επέστρεφε στη δισκογραφία και έξω από το διαμέρισμα του τον περίμεναν φανς που ήθελαν αυτόγραφο. Ήταν μια μέρα γεμάτη: Είχε κάνει φωτογράφιση στο διαμέρισμα του για το περιοδικό Rolling Stone με την Annie Leibovitz και στη συνέχεια, είχε δώσει συνέντευξη σε έναν dj από το Σαν Φραντσίσκο.

Η Γιόκο Όνο αμέσως μετά τη δολοφονία του Λένον 

… Όπως μετέδιδε το BBC, ο Λένον βρήκε τη δύναμη προτού καταρρεύσει, να κάνει έξι βήματα και να μπει στην είσοδο του κτιρίου. Ο θυρωρός Jose Perdomo κατάφερε να αποσπάσει το όπλο από τον Τσάπμαν. Ο Λένον μεταφέρθηκε αμέσως στο νοσοκομείο Ρούσβελτ. Παρά τις αγωνιώδεις προσπάθειες των γιατρών, 15 λεπτά μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχτηκε, ο Λένον, το ταλαντούχο αγόρι από το Λίβερπουλ που κατέκτησε τον κόσμο, ήταν νεκρό.

ABC Breaking News | Latest News Videos

Ο πλανήτης πάγωσε στο άκουσμα της είδησης. Στην Ευρώπη, όπου ζούσε η πρώτη γυναίκα του Σύνθια Πάουελ και ο γιος του Τζούλιαν, μαθητής του σχολείου τότε, ήταν ξημερώματα.

Οι Beatles ήταν επίσης, σε κατάσταση σοκ. Ωστόσο, ο Ρίνγκο ήταν ο μόνος που πήγε την επόμενη της δολοφονίας στο διαμέρισμα των Λένον στο Μανχάταν. Δύο ημέρες μετά η σορός του αποτεφρώθηκε στο κοιμητήριο του Φέρνκλιφ, στη Νέα Υόρκη.

Η απώλεια του Τζον Ουίνστον Λένον -του διάσημου Beatle, του ακτιβιστή, του δημιουργού του Imagine και του Give Peace a chance- συγκλόνισε τον κόσμο.

Λέγεται ότι, μέχρι σήμερα, σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά τη δολοφονία του, εκατομμύρια άνθρωποι θυμούνται πού ακριβώς ήταν τη στιγμή που πληροφορήθηκαν την είδηση της δολοφονίας του.

Διάφορες θεωρίες και θεωρίες συνωμοσίας έχουν κατά καιρούς δει το φως της δημοσιότητας, μεταξύ αυτών και το πρόσφατο βιβλίο του John Potash «Drugs as Weapons Against Us. The CIA's Murderous Targeting of SDS, Panthers, Hendrix, Lennon, Cobain, Tupac, and Other Leftists» που υποστηρίζει ότι η CIA παρακολούθησε τους σταρ της μουσικής, καθώς η τεράστια επιρροή τους ήταν ένα είδος πλύσης εγκεφάλου στους νέους Αμερικανούς με στόχο να ακολουθήσουν μια «αριστερή ατζέντα».

Τρεις μέρες πριν από τη δολοφονία του, σε συνέντευξη του (διάρκειας 9 ωρών) στο περιοδικό Rolling Stone, ο Λένον είχε πει: «Δεν με ενδιαφέρει να είμαι ένας νεκρός ήρωας. Αυτό που θέλουν (σ.σ. ο Τύπος και οι κριτικοί) είναι νεκροί ήρωες, όπως ο Σιντ Βίσιους και ο Τζέιμς Ντιν. Δεν με ενδιαφέρει να είμαι ένας νεκρός γ@@@ ήρωας…»

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΑΜΑΡ ΚΑΝΤΑΦΙ

Μία σφαίρα έγραψε τον επίλογο για τον Καντάφι


Ο λίβυος δικτάτορας συνελήφθη από τους αντάρτες και λίγο αργότερα ήταν νεκρός

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΑΤΑΣΑ ΜΠΑΣΤΕΑ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Παρασκευή 21 Οκτωβρίου 2011

Σαράντα δύο χρόνια σκληρής διακυβέρνησης και επτά μήνες σκληρών μαχών και βομβαρδισμών από τις νατοϊκές δυνάμεις τελείωσαν χθες με τον βίαιο θάνατο του συνταγματάρχη Μουαμάρ Καντάφι, ο οποίος έγινε ο πρώτος ηγέτης που χάνει τη ζωή του από το κίνημα των λαϊκών εξεγέρσεων της Αραβικής Ανοιξης. Χιλιάδες Λίβυοι βγήκαν στους δρόμους πανηγυρίζοντας καθώς το τέλος του Καντάφι θα σημάνει και το τέλος του αιματηρού εμφυλίου πολέμου, ώστε να ξεκινήσει η ανοικοδόμηση της χώρας.

Πρώτα τον γύρο του κόσμου έκανε το βίντεο με το πτώμα του καλυμμένου από αίματα Μουαμάρ Καντάφι, που είχε πυροβοληθεί στο κεφάλι, να μεταφέρεται με αυτοκίνητο στη Μισράτα, όπου τοποθετήθηκε μέσα σε τζαμί. «Περιμέναμε αυτή τη στιγμή πολύ καιρό», δήλωσε λίγο αργότερα ο Πρωθυπουργός της Λιβύης Μαχμούντ Τζιμπρίλ τονίζοντας ότι τώρα μπορεί να διακηρύξει την «απελευθέρωση της χώρας».



ΒΙΝΤΕΟ-ΣΟΚ. Λίγο αργότερα όμως λιβυκό κανάλι μετέδωσε ένα άλλο βίντεο που προηγείτο χρονικά. Ο Καντάφι, ζωντανός αλλά τραυματισμένος και φανερά εξασθενημένος, επέβαινε φορώντας στρατιωτικά ρούχα μαζί με εκείνους που τον συνέλαβαν σε ένα αυτοκίνητο που σταμάτησε. Οι ένοπλοι τον τράβηξαν έξω και εκείνος προσπαθούσε να περπατήσει παραπατώντας και προσπαθώντας να μιλήσει ενώ οι άνδρες γύρω του τον χτυπούσαν και φώναζαν «Αλλάχ ακμπάρ» (Ο Θεός είναι μεγάλος).

Σχεδόν την ίδια ώρα κυκλοφόρησε και τρίτο βίντεο που δείχνει τον νεκρό πλέον Καντάφι, με τραύμα από σφαίρα στο κεφάλι, να κείτεται νεκρός σε ένα πεζοδρόμιο με τους ενόπλους να γυρνούν το σώμα του, που είναι πλέον μισόγυμνο, και να πανηγυρίζουν πυροβολώντας στον αέρα. Εύλογα συνάγει κανείς ότι εν τω μεταξύ έχει εκτελεσθεί - είτε στο ασθενοφόρο είτε έξω. Αργά χθες, η λιβυκή τηλεόραση πρόβαλε και τέταρτο βίντεο, που απεικονίζει μαχητές να ποζάρουν, σε κλειστό χώρο, μαζί με το πτώμα του συνταγματάρχη και να πανηγυρίζουν. Οι σκληρές αυτές εικόνες έβαλαν ένα βίαιο τέλος σε τέσσερις δεκαετίες διακυβέρνησης της Λιβύης - από το 1969 έως τον περασμένο Αύγουστο - από τον Καντάφι που κάποτε διεκδικούσε τον τίτλο του «βασιλιά των βασιλέων της Αφρικής». Και βέβαια τώρα οι επικεφαλής του Εθνικού Μεταβατικού Συμβουλίου θα πρέπει να εξηγήσουν γιατί ο Καντάφι δεν πέρασε από δίκη, όπως είχαν δεσμευθεί ότι θα συμβεί, και αντίθετα λιντσαρίστηκε από τους ένοπλους που τον συνέλαβαν -αν και ο λίβυος πρωθυπουργός επέμενε χθες το βράδυ πως ο Καντάφι σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών και ουδέποτε δόθηκε εντολή εκτέλεσής του.

Ο 69χρονος Καντάφι και αρκετοί ένοπλοι υποστηρικτές του είχαν οχυρωθεί τις τελευταίες ημέρες στο συγκρότημα κατοικιών που διατηρούσε στη γενέτειρά του, τη Σύρτη, και έδιναν λυσσαλέες μάχες με τις δυνάμεις των ανταρτών. Οι συγκρούσεις ήταν τόσο σφοδρές ώστε οι μαχητές του Εθνικού Μεταβατικού Συμβουλίου χρειάστηκαν δύο ημέρες για να καταλάβουν ένα από τα κτίρια αυτά.

Η τελική επίθεση ξεκίνησε στις 8 το πρωί και διήρκεσε περίπου δύο ώρες. Λίγο πριν ξεκινήσει η μάχη, πέντε αυτοκίνητα με υποστηρικτές του Καντάφι προσπάθησαν να διαφύγουν από τον παραλιακό αυτοκινητόδρομο που οδηγεί έξω από τη Σύρτη. Ομως δέχθηκαν επίθεση από αεροπλάνα του ΝΑTO και συγκεκριμένα από γαλλικά αεροσκάφη, όπως έσπευσε να διευκρινίσει ο υπουργός Αμυνας της Γαλλίας Ζεράρ Λονγκέ. Από τις βόμβες σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 από τους επιβάτες των αυτοκινήτων. Φαίνεται πως ο Καντάφι και κάποιοι από τους άνδρες του προσπάθησαν να κρυφτούν σε υπονόμους που βρίσκονταν εκεί γύρω. «Μην πυροβολείτε». φώναξε σύμφωνα με πληροφορίες ο συνταγματάρχης στους αντάρτες που τον εντόπισαν, πριν εκείνοι πατήσουν τη σκανδάλη, τραυματίζοντάς τον αρχικά και στα δυο του πόδια. Γύρω από τον υπόνομο αυτό αργότερα βρέθηκαν πτώματα των φρουρών του.



ΜΑΡΤΥΡΙΑ. «Τον βρήκαμε εκεί», δήλωσε στο πρακτορείο Ασοσιέιτεντ Πρες ένας μαχητής, ο Αντέλ Μπουσαμίρ. «Είδα αρκετούς από τους συντρόφους μου να τον ξυλοκοπούν και κάποιος τον πυροβόλησε με ένα όπλο των 9 χιλιοστών... Μετά τον πήραν και τον μετέφεραν αλλού». Ο εκπρόσωπος του Στρατού, συνταγματάρχης Αχμέτ Μπανί στην Τρίπολη, δήλωσε στο δίκτυο Αλ Τζαζίρα ότι «ο τραυματισμένος Καντάφι προσπάθησε να αντισταθεί και έτσι εμείς τον σκοτώσαμε. Σας διαβεβαιώ», πρόσθεσε, «ότι αυτή η ιστορία έληξε και αυτό το βιβλίο έχει κλείσει».

Μετά τη μάχη, οι εξεγερμένοι άρχισαν να ερευνούν τα γύρω κτίρια όπου συνέλαβαν τουλάχιστον 16 άνδρες του Καντάφι ενώ βρήκαν πολεμοφόδια και όπλα. Σύμφωνα με δημοσιογράφους, οι αντάρτες έβαλαν τους συλληφθέντες σε φορτηγάκια ξυλοκοπώντας τους και δεν σταμάτησαν ούτε όταν παρενέβησαν οι αξιωματικοί τους. Πανηγύριζαν διαρκώς, καίγοντας την πράσινη σημαία του καθεστώτος Καντάφι και φωνάζοντας «Αλλάχ ακμπάρ» (Ο Θεός είναι μεγάλος). «Οι δυνάμεις μας κατέλαβαν την τελευταία γειτονιά της Σύρτης», δήλωσε ο Χασάν Ντράουα, μέλος του Εθνικού Μεταβατικού Συμβουλίου. «Η πόλη και όλη η Λιβύη επιτέλους απελευθερώθηκαν».

ΓΚΑΓΚΑΡΙΝ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΣΜΟΝΑΥΤΗΣ

Ο άγνωστος Γκαγκάριν
Ο πρώτος κοσµοναύτης ήταν ένας ροµαντικός και ταυτόχρονα απίστευτα πειθαρχηµένος άνθρωπος
Για τον υπόλοιπο πλανήτη ήταν ένας πρωτοπόρος, ήρωας για την ανθρωπότητα και το απόλυτο προπαγανδιστικό όπλο της ΕΣΣ∆. Οµως για την οικογένειά του ο Γιούρι Γκαγκάριν, ο πρώτος άνθρωπος που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, ακριβώς σαν σήµερα πριν από 50 χρόνια, ήταν µια ποιητική ψυχή που είχε πάθος για τα έργα του Πούσκιν και του Σεν Εξιπερί και λίγο πριν από την πτήση του έγραψε µια επιστολή στη σύζυγό του όπου την παρότρυνε να µη µείνει µόνη της εάν εκείνος δεν επέστρεφε από το ∆ιάστηµα. Καθώς σε όλη τη Ρωσία γίνονται εκδηλώσεις µνήµης για τον πρώτο κοσµοναύτη, η µεγάλη κόρη του Ελένα µιλώντας στο ραδιόφωνο του BBC έδωσε µια συναρπαστική εικόνα για την προσωπικότητα του Γκαγκάριν ο οποίος δεν ήξερε τι σηµαίνει «εσωτερικός πόνος», ήταν τόσο πειθαρχηµένος σωµατικά και πνευµατικά που όταν έλεγε ότι θα κοιµηθεί για 40 λεπτά ξυπνούσε ακριβώς τη στιγµή που έπρεπε µόνος του, ενώ παρ’ ότι πέρασε πολλές δύσκολες στιγµές στη διάρκεια της ιστορικής του πτήσης, δεν τις αφηγήθηκε ποτέ στην οικογένειά του για να µην στεναχωρηθούν – τις έµαθαν πολύ αργότερα από τα ντοκουµέντα που ήρθαν στη δηµοσιότητα.

Το πιο σηµαντικό όµως είναι ότι ήθελε να επιστρέψει στο ∆ιάστηµα, να ξαναπετάξει επειδή «η πρώτη πτήση δεν του έφτασε, ήταν µόνο 108 λεπτά, του φάνηκε πολύ γρήγορη.

Ηθελε να συνεχίσει να πετά». Τον ενδιέφερε και η κατασκευή διαστηµοπλοίων, σπούδασε στην ακαδηµία Ζουκόφσκι και µάλιστα πρότεινε ένα είδος διαστηµικού λεωφορείου παρόµοιου µε εκείνου που έφτιαξαν αργότερα οι Αµερικάνοι. «Ηταν στεναχωρηµένος όµως που δεν τον διάλεξαν για άλλη διαστηµική πτήση».

Η Ελένα, που ήταν µόλις δύο χρονών όταν ο Γκαγκάριν εκτοξεύθηκε στο ∆ιάστηµα, περιγράφει πως το γεγονός ότι η περιοχή όπου έµενε µε τους γονείς του ως παιδί, το Σµολένσκ, ήταν από τις πρώτες που κατέλαβαν οι Γερµανοί στον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο – οι οποίοι έδιωξαν την οικογένεια Γκαγκάριν από το σπίτι τους και εκείνοι αναγκάστηκαν να ζουν επί τρία χρόνια σε ένα παράπηγµα στον κήπο – οδήγησε τον Γιούρι να γίνει φανατικός αναγνώστης της Ιστορίας. «Ηταν περίεργος, τον ενδιέφεραν τα πάντα, ήξερε κάθε λεπτοµέρεια για µεγάλες µάχες όπως εκείνη του Μποροντίνο και πάντα µε εντυπωσίαζε µε τις γνώσεις του», θυµάται η Ελένα. Οµως τον µάγευε και η λογοτεχνία. «Ηξερε απ’ έξω σχεδόν όλα τα έργα του Πούσκιν, του Τβαρντόφσκι και του Ιβακόσφσκι – ποίηση συνδεδεµένη µε τον πόλεµο. Του άρεσε ο Λέρµαντοφ και ο Σεν Εξιπερί, µάλιστα όχι µόνο ο “Μικρός πρίγκιπας” αλλά ιδιαίτερα η “Νυχτερινή πτήση”. Μας διάβαζε τα βιβλία µε στεντόρεια φωνή».

Λίγο πριν επιβιβαστεί στο διαστηµόπλοιο «Βοστόκ» στις 12 Απριλίου 1961, είπε στη γυναίκα του ότι η πτήση θα γίνει µερικές ηµέρες αργότερα για να την προστατεύσει από την αγωνία, ενώ έγραψε και ένα αποχαιρετιστήριο γράµµα επειδή πίστευε ότι δεν θα επέστρεφε, όµως τελικά δεν της το έδωσε αλλά το βρήκε εκείνη έπειτα από χρόνια. Σε αυτό την προέτρεπε να ξαναπαντρευθεί και να προσέχει τα παιδιά». Στα επτά χρόνια που µεσολάβησαν από την επιστροφή του από το ∆ιάστηµα µέχρι τον θάνατό του σε αεροπορικό δυστύχηµα σε ηλικία 34 ετών, ο Γκαγκάριν κουράστηκε, σύµφωνα µε την κόρη του, να αφηγείται την ιστορία του – προτιµούσε να µιλά για τα παιδικά του χρόνια και τον πόλεµο...

«O Γιούρι επί 10 λεπτά πίστευε πως ήταν νεκρός»


Η ∆ΙΑΡΚΕΙΑΣ 108 λεπτών πρώτη πτήση του ανθρώπου στο ∆ιάστηµα, ακριβώς πριν από 50 χρόνια, άνοιξε νέους ορίζοντες για την ανθρωπότητα και µετέτρεψε εν µια νυκτί τον γιο ενός αγρότη, τον Γιούρι Γκαγκάριν, σε έναν από τους ήρωες του 20ού αιώνα. «Για µένα όλη η ζωή ήταν µια τέλεια στιγµή», έλεγε αρκετό καιρό µετά ο Γκαγκάριν, ο οποίος εκτοξεύθηκε µε το διαστηµόπλοιο Vostok από το κοσµοδρόµιο του Μπαϊκονούρ στις 12 Απριλίου 1961. Σήµερα απ’ άκρη σε άκρη της Ρωσίας πραγµατοποιούνται εκδηλώσεις µνήµης για εκείνη τη µεγάλη επιτυχία, ενώ το Κρεµλίνο έδωσε στη δηµοσιότητα άκρως απόρρητα έγγραφα προκειµένου να σταµατήσουν οι φήµες ότι ο Γιούρι δολοφονήθηκε επτά χρόνια αργότερα σε µυστηριώδες αεροπορικό δυστύχηµα.

Oι µεγαλύτεροι εορτασµοί όµως γίνονται σήµερα στο Σταρ Σίτι, την πόλη που δηµιουργήθηκε στα περίχωρα της Μόσχας για να φιλοξενήσει τα µέλη του σοβιετικού διαστηµικού προγράµµατος και όπου ακόµα εκπαιδεύονται κοσµοναύτες. Oπως θυµάται ο βετεράνος δηµοσιογράφος Βλαντίµιρ Γκουµπάρεφ από τις διηγήσεις τού κοσµοναύτη, «ο Γιούρι επί 10 λεπτά στη διάρκεια της πτήσης του νόµιζε ότι ήταν νεκρός. Η πτήση ήταν απίστευτα δύσκολη και απολύτως ηρωική. Τότε οι περισσότεροι πίστευαν ότι εάν ένας άνθρωπος πάει στο ∆ιάστηµα θα τρελαθεί». Το Vostok αντιµετώπισε προβλήµατα κατά την κάθοδό του και το σώµα του Γκαγκάριν δέχθηκε πολλά G – δύο µε τρεις φορές περισσότερα από αυτά που αισθάνονται οι σηµερινοί αστροναύτες. Στη δηµοσιότητα δόθηκε και ένα σηµείωµα προς την οικογένειά του που είχε αφήσει ο Γκαγκάριν σε περίπτωση που δεν επέστρεφε από την αποστολή.

«Εάν συµβεί κάποιο δυστύχηµα µην αναλωθείτε στο πένθος. Η ζωή είναι ζωή και κανείς δεν είναι ασφαλής - ανά πάσα στιγµή µπορεί να τον πατήσει ένα αυτοκίνητο» έγραφε.